Leczenie kręgosłupa

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą choroby kręgosłupa. Pokaż wszystkie posty

Ból między łopatkami lub w okolicy jednej czy drugiej łopatki na wysokości odcinka piersiowego kręgosłupa to często występująca dolegliwość. Najczęściej skarżą się na nią osoby wykonujące pracę biurową np. przed monitorem, osoby których praca wymusza długotrwałą pozycję z lekkim pochyleniem do przodu, a także uprawiający sport, ale o tym w dalszej części tekstu.

Ból kręgosłupa między łopatkami zazwyczaj jest objawem chorób kręgosłupa, przeciążeń lub wad postawy. W celu zdiagnozowania przyczyny potrzebna jest wizyta u specjalisty oraz dokładna diagnostyka. Sam ból może być niestały, miejscowy, rozlany na cały piersiowy odcinek kręgosłupa lub nasilać się przy określonych ruchach i pozycjach.

Nie mniej jednak przyjmowanie niewłaściwej postawy ciała to najczęstsza przyczyna takich dolegliwości i dotyczący wielu osób w różnym wieku. Nieprawidłowa postawa pogarsza naszą sprawność fizyczną, niedbałe zaokrąglanie pleców, wysuwanie barków do przodu i odstawanie łopatek powoduje nadmierne rozciągnięcie mięśni grzbietu i dolegliwości bólowe. Należy więc jak najczęściej utrzymywać plecy proste i niezaokrąglone.

Warto zwrócić uwagę, że ból między łopatkami może być przyczyną wystąpienia neuralgii międzyżebrowej lub u kobiet w ciąży.

W pierwszym przypadku jest to nerwoból związany z uszkodzeniem nerwów międzyżebrowych, które unerwiają skórę i mięśnie, a pacjenci odczuwać mogą ból obejmujący okolice łopatek. U kobiet w ciąży postawa ciała i sposób poruszania się, która przed ciążą była inna, zwłaszcza powiększony biust może przeciążyć odcinek piersiowy na wysokości łopatek.

Ból między łopatkami u osób uprawiających sport

Przeciążenia tkanek miękkich powodujących ból między łopatkami występuje często u osób uprawiających bieganie lub jazdę na rowerze. Wskutek nadmiernego obciążenia obręczy barkowej może dojść do przeciążenia mięśnia czworobocznego decydującego o ruchach łopatek oraz odpowiadającego za ustawienie głowy, oraz barków.

Osoby uprawiające sporty siłowe i podnoszenie ciężarów szczególnie są narażeni na przeciążenia — zwłaszcza mięśnia dźwigacza łopatki. Do kontuzji może dojść np. podczas wykonywania martwego ciągu ze zbyt wysoko uniesioną głową do góry, tak jak robią zawodnicy dwuboju olimpijskiego.

To tylko kilka przykładów i w każdym sporcie występują podobne przeciążenia np. środkowy reprezentacji Polski w siatkówce, Mateusz Bieniek pauzował przez trzy tygodnie z powodu naderwania mięśnia dźwigacza łopatki, a kontuzji doznał w trakcie wykonywania zagrywki.

Inne choroby kręgosłupa, które mogą powodować ból między łopatkami:

- Spondyloza,

- Dyskopatia, zmiany na poziomie dolnych kręgów szyjnych, mogą promieniować aż do okolicy łopatek,

- Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK), zmiany zaawansowane mogą prowadzić do unieruchomienia kręgosłupa w odcinku piersiowym,

- Skolioza kręgosłupa w odcinku piersiowym.

Jak leczyć przyczyny bólu między łopatkami?

Na pewno nie powinniśmy niczego robić na własną rękę, zawsze należy udać się do lekarza. Specjalista powinien zebrać dokładny wywiad o stanie ogólnym i historii powstania bólu. Diagnostyka uzupełniająca w postaci badań obrazowych RTG, TK, czy rezonans magnetyczny będzie bardzo pomocna. W przypadku leczenia większości dolegliwości konieczna będzie rehabilitacja. Może ona polegać na wykonywaniu tzw. mobility (urazy dźwigacza łopatki) poprzez uciskanie przykurczonych mięśni (punktów spustowych), a następnie rozciągnięciu ich.

Vertetrac jest urządzeniem opatentowanym w 1991 roku przez Ludwika Stadholza. Służy przede wszystkim do leczenia chorób związanych z dyskopatią lędźwiowego odcinka kręgosłupa. Równocześnie jest skuteczną metodą w leczenie objawów rwy kulszowej. Ponadto pomaga w przypadkach zmian patologicznych odcinka lędźwiowego spowodowanych niewłaściwym ustawieniem powierzchni stawów międzykręgowych, a także zmianach zwyrodnieniowych kręgosłupa.

Urządzenie to umożliwia wykonanie trakcji symetrycznej bądź asymetrycznej kręgosłupa lędźwiowego w płaszczyznach wertykalnej, horyzontalnej lub pomiędzy dwie osie dwukrotne prostopadłe do osi głównej (płaszczyzna diagonalna), co w przypadku przepukliny jądra miażdżystego skutecznie odciąża uciśnięte więzadła i korzenia nerwów.

Trakcję symetryczną wykorzystujemy w przypadku dolegliwości bólowych usytuowanych centralnie, asymetryczną w przypadku promieniowania bólu do kończyny dolnej. Sam zabieg trwa blisko 30 minut i polega na powolnym spacerze po bieżni z założonym aparatem Vertetrac. Zabieg jest zupełnie bezbolesny. Pacjenci z trwałymi bólami kręgosłupa już podczas pierwszego zabiegu odczuwają dużą ulgę i przyjemny komfort poruszania się spowodowany odciążeniem uciśniętych dysków międzykręgowych.

Wskazania do leczenia aparatem Vertetrac:

o Dyskopatia odcinka lędźwiowego

o Wypuklina

o Zwyrodnienie kręgów

o Rwa kulszowa

o Urazy sportowe

o Skolioza

Skuteczność trakcji kręgosłupa aparatem Vertetrac jest skuteczna, a po zakończeniu terapii niwelują ból naprawdę na długi czas. Najlepsze rezultaty odnotowano u osób z prawidłową wartością BMI (wskaźnikiem masy ciała). To właśnie w tej grupie osób ból kręgosłupa ustąpił najszybciej. Nieco słabsze wyniki pod tym względem odnotowano w grupie osób otyłych, jednakże poprawa testów klinicznych była najbardziej widoczna właśnie w grupie osób z nadwagą.

Terapia systemem Vertetrac wymaga przynajmniej 5-ciu, a najlepiej 10 sesji terapeutycznych, co sumarycznie po wszystkich zabiegach przynosi pełny komfort i trwałą ulgę od bólów kręgosłupa. W przypadkach zaawansowanych schorzeń kręgosłupa liczba zabiegów zwiększana jest od 12. do 15.

Do powstania wady rozwojowej, jaką jest rozszczep kręgosłupa, dochodzi we wczesnym okresie płodowym. To właśnie wtedy formuje się i kończy 28 dnia po zapłodnieniu tzw. rynienka nerwowa, której ściany pokrywa otoczka będąca przyszłym kręgosłupem. Jeżeli część rynienki nerwowej nie rozwija się właściwie, powoduje uszkodzenia rdzenia kręgowego i kości kręgosłupa doprowadzając m.in. do:

- Niedorozwoju łuków i wyrostków kolczystych (jednego lub więcej kręgów)

- Przepukliny opon rdzeniowych

- Przepukliny oponowo-rdzeniowej.

Jeżeli chodzi o miejsce powstania rozszczepu kręgosłupa to wystąpić może ono w każdym z odcinków zarówno szyjnym, piersiowym, lędźwiowym, jak i krzyżowym.

Do najcięższej postaci tej choroby dochodzi, jeżeli mamy do czynienia z całkowitym rozszczepem kręgosłupa (holorachischisis) - i dotyczy większej liczby łuków kręgów. Rdzeń ma wygląd płaskiego pasma, a elementów strukturalnych rdzenia nie daje się rozróżnić. Rozszczepowi kręgosłupa może towarzyszyć rozszczep czaszki, podniebienia, wargi, a także różne rodzaju guzy m.in. tłuszczaki łączące się z rozszczepem wewnątrz kanału kręgowego.

Przyczyny powstania rozszczepu kręgosłupa

Medycyna wciąż wie zbyt mało o tej chorobie i nie zna skutecznych sposobów zapobiegania jej powstawaniu. Do powstania rozszczepu dochodzi na skutek nałożenia się wielu czynników m.in. środowiskowych — niedobór kwasu foliowego, witamin z grupy B, zanieczyszczenie środowiska, infekcje czy też naświetlanie promieniami rentgena. Kolejnym czynnikiem odpowiedzialnych za powstanie rozszczepu kręgosłupa może być czynnik genetyczny, stąd w rodzinach, gdzie urodziło się dziecko z rozszczepem kręgosłupa ryzyko wystąpienia tej wady wzrosnąć może nawet do 10%.

Objawy neurologiczne:

1. W odcinku lędźwiowo-krzyżowym — niedowłady lub porażenia mięśni kończyn dolnych (przypadki ustawienia stóp szpotawe, końskie lub końsko-szpotawe)

2. W odcinku szyjnym lub piersiowym — niedowłady kończyn dolnych typu piramidowego, zaburzenia czucia rdzeniowego. Nogi mogą być zrotowane na zewnątrz i zgięte w stawie kolanowym. Niedowłady kończyn górnych występuje w przypadku umiejscowienia wady w zgrubieniu szyjnym, a piramidowy przy umiejscowieniu w wyższym odcinku rdzenia szyjnego.

Rozpoznanie rozszczepu kręgosłupa jest łatwe w razie obecności przepukliny.

Rodzaje rzszczepu kręgosłupa

1. Rozszczep kręgosłupa utajony.

Charakteryzuje go niewielka wada w jednym z kręgów. Osoba dotknięta tą chorobą może nie zdawać sobie nawet sprawy z tego, że ma rozszczep kręgosłupa, ponieważ brak jakichkolwiek objawów świadczących o jej wystąpieniu. Może być zauważony przez przypadek podczas rutynowych badań obrazowych RTG. Ten rodzaj rozszczepu jest spotykany stosunkowo często, ale w bardzo rzadkich przypadkach powoduje kalectwo.

2. Rozszczep kręgosłupa torbielowy.

Ten rzadko spotykany przypadek charakteryzuje widoczna torbiel, która wygląda jak duży pęcherz na plecach, otoczony cienką warstwą skóry. Objawia się w postaci przepukliny oponowej lub przepukliny oponowo-rdzeniowej.

W pierwszym przypadku torbiel zawiera tkanki, które zakrywają rdzeń kręgowy oraz płyn mózgowo-rdzeniowy. Nerwy zazwyczaj nie są uszkodzone, dzięki czemu ryzyko kalectwa jest niewielkie.

Jeżeli mamy do czynienia z przepukliną oponowo-rdzeniową to jest to przypadek zdecydowanie poważniejszy i występuje znacznie częściej. Torbiel zawiera także nerwy i część rdzenia kręgowego co oznacza, że rdzeń kręgowy jest uszkodzony bądź nieprawidłowo rozwinięty. Możliwy jest częściowy paraliż lub utrata czucia poniżej kręgu dotkniętego chorobą. Blisko w 80% przypadków wadzie tej towarzyszy również wodogłowie, które związane jest z zaburzonym krążeniem płynu mózgowo-rdzeniowego.

3. Rozszczep czaszki.

Dzieci, u których stwierdzono tę chorobę, kości czaszki rozwijają się nieprawidłowo, powodując nieprawidłowe zamknięcie czaszki, najczęściej w linii pośrodkowej i ubytek kostny w tym miejscu. Rozwijająca się przepuklina mózgowa, zawiera tkanki i płyn mózgowo-rdzeniowy, nie rzadko zawiera część mózgu, powodując uszkodzenie mózgu (rozwija się nieprawidłowo lub nie rozwija się w ogóle). Dzieci niestety rodzą się martwe bądź umierają wkrótce po porodzie.

Przebieg leczenia

Rozszczep kręgosłupa leczony jest jak najszybciej, jeśli jest to tylko możliwe, już w pierwszej dobie życia dziecka przeprowadza się operację zamknięcia rdzenia kręgowego lub ewentualnie zabieg chirurgiczny przepuklin oponowych. W przepuklinach oponowych zabieg chirurgiczny polega na rekonstrukcji opony twardej i plastyki skórnej. Dzieci, u których wystąpiło wodogłowie, zakłada się zastawki, mające na celu zapobiec narastaniu wodogłowia i niszczeniu struktur mózgu. W przypadku zaburzenia czynności nerek i układu moczowego stosuje się okresowe cewnikowanie pęcherza moczowego. Nierzadko dzieci wymagają dodatkowych operacji ortopedycznych w celu korekcji problemów dotyczących stawów i skrzywień kręgosłupa.

Dzieci, które urodziły się z rozszczepem kręgosłupa, mają szansę na normalne życie, jeżeli terapia przeprowadzana będzie regularnie, wówczas dziecko może nawet chodzić. Niekiedy do sprawnego poruszania się będą potrzebowały specjalnych wkładek do butów, ale czasem, by się poruszać będą potrzebne kule lub wózek i inwalidzki.

Gruźlica kości jest pozapłucną postacią choroby i może dotknąć praktycznie każdej części ciała. W dużej mierze stawy biodrowe, stawy kolanowe, ale aż w połowie przypadków atakuje ona kręgosłup (Spondylitis tuberculosa). Chorobę tą po raz pierwszy opisał angielski hirurg Percivall Pott w r. 1779 i potocznie mówi się o tzw. chorobie Potta (Pott’s disease). Przyczyną powstania gruźlicy kości jest rozsianie prątków gruźlicy przez krew z płuc i węzłów chłonnych przyoskrzelowych.

W przypadku kręgosłupa gruźlicze ognisko umiejscawia się w trzonie kręgowym z racji tego, że są to miejsca bogato unaczynione, o zwolnionym przepływie krwi. Zazwyczaj zajęte są dwa sąsiadujące ze sobą trzony kręgowe wraz z niszczeniem krążka międzykręgowego. W odcinku piersiowym zmiany występują w okolicy dolnej części kręgu natomiast w odcinku lędźwiowym kręgosłupa bliżej górnej części kręgu – rzadko w odcinku szyjnym.

Ta zakaźna choroba rzadko występuje u osób względnie zdrowych, chorują na nią osoby cierpiące na obniżenie odporności, alkoholicy, narkomani, osoby niedożywione i osoby po 65 roku życia przyjmujące przez długi okres leki immunosupresyjne. Ryzyko wystąpienia gruźlicy jest większe u osób chorujących na cukrzycę lub przyjmujących kortykosterydy. Dawniej gruźlica kręgosłupa była chorobą wieku dziecięcego, natomiast od czasu wprowadzenia szczepień przeciwgruźliczych przypadki zachorowań u dzieci należą do rzadkości.

Jak w przypadku większości chorób gruźlica kręgosłupa długo nie daje żadnych objawów, aż do pojawienia się bólu w okolicy zajętego odcinka. Z biegiem czasu bóle te stają się intensywniejsze, uniemożliwiając choremu poruszanie się. W najgorszym przypadku może dojść nawet do złamań trzonów kręgowych, uszkodzenia rdzenia i pojawienia się objawów neurologicznych wynikających z jego ucisku. Początkowym stanom choroby często towarzyszą stany podgorączkowe, uczucie osłabienia, utrata wagi, przykurcze lub osłabienia mięśni, a nawet paraliż kończyn dolnych.

Rozpoznanie gruźlicy kręgosłupa ustala się na podstawie szerokiego wachlarza środków diagnostycznych głównie badań obrazowych i bakteriologicznych. RTG, MRI, analiza krwi i biopsja gdzie rozpoznanie potwierdza dodatni wynik badania bakteriologicznego i histologicznego materiału tkankowego. Próbką tkanki do badania jest płyn mózgowo-rdzeniowy w przypadku gruźlicy dotykającej kręgosłupa lub szpiku kostnego.

Leczenie przeprowadzane jest przy zastosowaniu następujących metod:

1. Leczenie przeciwbakteryjne — podawanie leków przeciwprątkowych (np. izoniazyd, rifampicyna) oraz środki zapobiegające uodpornieniu się bakterii na te leki. Po wygranej walce z chorobą nadal stosuje się leki, lecz tym razem zapobiegające nawrotom choroby.

2. Leczenie ortopedyczne (większość pacjentów wymaga zaopatrzenia ortopedycznego).

3. Leczenie operacyjne, gdy mamy do czynienia z rozległym zniszczeniem stawu i otaczających tkanek. Proces leczenia polega na podawaniu leków przeciwprątkowych, wycięcie ogniska gruźlicy z kości, czyli zaburzeń neurologicznych spowodowanymi dużymi deformacjami oraz leczenie ortopedyczne.

W leczeniu gruźlicy kręgosłupa duże znaczenie ma rehabilitacja i właściwe zaopatrzenie ortopedyczne zapobiegające złamaniom. Istotną rolę w leczeniu odgrywać będzie dobrze przeprowadzona terapia przeciwbólowa, poprawiająca jakość życia. W przeważającej większości przypadków leczenie gruźlicy kości kończy się sukcesem, a nawroty są bardzo rzadkie.

Spondyloza to nic innego, jak postępujący w raz z wiekiem (przeważnie po 40 roku życia), zanik krążków międzykręgowych kręgosłupa, bądź trzonów kręgów. Następuje to najzwyczajniej z powodu zużywania się tkanek oraz odwodnienia, krążki tracą swoją sprężystość przez co dochodzi do pogorszenia amortyzacji i braku stabilizacji kręgosłupa. Brak aktywności fizycznej jeszcze bardziej pogłębia te procesy dlatego istotne jest dbanie o swoją sprawność oraz dietę i odpowiednie nawadnianie organizmu.

W przypadku gdy krążki międzykręgowe wywierają nacisk na brzegi kręgów, powoduje to przerost kości i tworzenie się wyrośli lub dziobów kostnych – inaczej mówiąc osteofitów. Do przerostu kości może dojść również na powierzchni trzonów kręgów lub otworów międzykręgowych. Powstałe wyrostki kręgowe najczęściej blokują otwory, którymi wchodzą i wychodzą korzenie nerwowe, podrażniając je.

Spondyloza dotyczy każdego odcinka kręgosłupa, zarówno lędźwiowego, piersiowego czy szyjnego.

Jakie są inne przyczyny występowania spondylozy?

- nieprawidłowa postawa ciała (stojąca i siedząca),

- przebyte urazy kręgosłupa lub inne schorzenia, takie jak skolioza i kręgozmyk, dotyczy szczególnie osób, których „dotknęła” spondyloza piersiowa,

- Częste przeciążenia statyczne i dynamiczne związane z pracą lub uprawianym sportem (podnoszenie ciężarów) ,

- zaburzenia hormonalne

Objawy – kiedy możemy podejrzewać spondylozę

- Ból kręgosłupa lędźwiowego, który na skutek podrażnienia lub ucisku korzeni nerwowych może promieniować jednocześnie do kości udowej i kolana,

- Uczucie zesztywnienia (ograniczenie ruchomości kręgosłupa),

- Bóle szyi, barków mogące promieniować wzdłuż ramienia aż do łokcia, dotyczy w szczególności osób ze spondylozą odcinka szyjnego,

- Osteofity i zwężenie przestrzeni międzykręgowych widoczne na zdjęciu RTG kręgosłupa,

- Niedowłady i osłabienie siły mięśni, zaburzenia czucia.

Leczenie spndylozy

Leczenie spondylozy bardziej przypomina profilaktykę bowiem skutków zwyrodnieniowych nie można odwrócić. Można natomiast ale można zmniejszyć działanie czynników, które zmiany chorobowe przyspieszają.

W okresach ostrych dolegliwości bólowych zastosować można niesteroidowe leki przeciwzapalne, zastrzyki sterydowe oraz leki rozluźniające mięśnie

Najbardziej skutecznymi są:

Ćwiczenia rehabilitacyjne - Regularne wykonywanie ćwiczeń oraz wzmacnianie i rozciąganie mięśni stabilizujących kręgosłup. Celem zabiegów rehabilitacyjnych jest odciążenie zmęczonych uciskiem krążków międzykręgowych.

Terapia manualna - Za pomocą odpowiednich technik terapii manualnej można zlikwidować zaburzenia funkcjonalne w kręgosłupie oraz przywrócić fizjologiczną ruchomość pomiędzy stawami.

Magnetoterapia - zabiegi łagodzące stany zapalne

Chirurgia – zabiegi operacyjne stosowane są w przypadkach zakleszczenia korzenia nerwu przez osteofity.

O stenozie kanału kręgowego mówimy wówczas, kiedy z przyczyn stopniowego rozwoju zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa dochodzi do zwężenia kanału kręgowego. Przyczyną tego stanu jest przemieszczenie elementów kostnych i miękkich do światła kanału. Zwykle te dwa elementy biorą w tym udział jednocześnie, ale nie zawsze. Jak każda z chorób zwyrodnieniowych stenoza objawia się u osób po 40-tce i w wieku podeszłym.

Aby dokładnie zrozumieć zagadnienie stenozy kręgosłupa przydatne będą informacje dotyczące podstawowych pojęć z zakresu anatomii kręgosłupa o których pisaliśmy w naszym wcześniejszym artykule Podstawowa wiedza na temat budowy kręgosłupa, oraz tutaj.

Szyjna część kręgosłupa składa się z siedmiu kręgów łączących klatkę piersiową z czaszką. Tylna część każdego kręgu o kształcie łuku tworzy wraz z trzonem zamknięty pierścień. Pierścienie położone jeden nad drugim formują w ten sposób giętką klatkę, którą nazywamy kanałem kręgowym. Wewnątrz tego kanału znajduje się zespół struktur nerwowych (rdzeń kręgowy) zapewniający przewodzenie wszystkich bodźców ruchowych i czuciowych między korą mózgową a mięśniami. W odcinku szyjnym kręgosłupa znajdują się również dwa dodatkowe wąskie kanały biegnące po bokach kanału kręgowego, w których znajdują się tętnice zapewniające dopływ krwi do tylnej części mózgowia.

Najdelikatniejszymi elementami kręgosłupa są krążki międzykręgowe i to one w pierwszej kolejności stanowią przyczynę procesu zwyrodnienia prowadzącego do stenozy. Krążki to tzw. dyski znajdujące się między trzonami sąsiadujących kręgów. Składają się one z 3 elementów: jądra miażdżystego - półpłynnej substancji oraz pierścienia włóknistego i blaszek granicznych tworzących główne połączenie dysku z trzonami kręgów. Poszczególny dysk spełnia rolę elastycznej poduszki, której zadaniem jest rozpychanie trzonów kręgowych.

Z upływem lat gdy proces degeneracyjny przybiera na sile, dyski z powodu utraty wody stają się coraz mniej elastyczne, spłaszczają się rozpoczynając proces zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa.

Dochodzi do zachwiania równowagi biomechanicznej kręgosłupa i stopniowego przeciążania jego struktur. Przerostowi ulegają więzadła pełniące rolę ochroną dla rdzenia kręgowego i korzeni nerwowych lub stawy międzywyrostkowe (zawężenie kanału boczne i tylne), które związane są anatomicznie z kanałem kręgowym. Na końcu zmian zwyrodnieniowych powstają osteofity, czyli przerośnięte fragmenty kości, które mogą doprowadzać do ucisku na struktury kanału kręgowego.

Objawy stenozy szyjnej

Stenoza w odcinku szyjnym kręgosłupa objawia się przeważnie bólem okolicy karku, zawrotami głowy lub rwą barkową na zaburzeniach czucia kończyn górnych kończąc.

Jeżeli chodzi o rozpoznanie stenozy rezonans magnetyczny MRI będzie najbardziej dokładny, bowiem badanie obrazowe RTG przy przeroście tkanek miękkich nie jest już tak dokładne.

Leczenie

W zależności jak wielki ma postęp choroba zwyrodnieniowa zaleca się tzw. leczenie zachowawcze polegające na fizjoterapii, regularnego wykonywania odpowiednich ćwiczeń - szczególnie w początkowej, mniej zaawansowanej fazie choroby. Wskazaniem do leczenia operacyjnego są ostre dolegliwości bólowe będące przyczyną zaawansowanej spondylozy powodującej dodatkowo zaburzenia czucia lub sprawności ruchowej. Leczenie chirurgiczne polega na usunięciu przerośniętych struktur kanału kręgowego. Celem zabiegu może być usunięcie osteofitów, nadmiaru więzadła żółtego bądź torebki stawów międzywyrostkowych. W niektórych przypadkach może zaistnieć potrzeba stabilizacji z użyciem śrub przeznasadowych i implantów międzytrzonowych.

Spondylolisteza, czyli kręgozmyk to schorzenie kręgosłupa w wyniku, którego doszło do przesunięcia 2 kręgów względem siebie, gdy kręg położony wyżej przesunął się ku przodowi względem tego położonego niżej. Przesunięcie to (tzw. ześlizg) powstaje wskutek powstania szczeliny w miejscu połączenia się wyrostków stawowych.

Z kolei retrozmyk jest sytuacją odwrotną, schorzeniem zdecydowanie rzadszym - w którym krąg położony wyżej przesunął się do tyłu względem tego kręgu położonego niżej.

Wymienione wyżej objawy występują przeważnie na styku kręgosłupa lędźwiowego i kości krzyżowej, pomiędzy czwartym i piątym kręgiem lędźwiowym oraz w odcinku kręgosłupa szyjnego. Konsekwencją tego stanu jest pogorszenie sprawności ruchowej kręgosłupa, deformacja tułowia, przewlekły ból oraz:

- Niedowłady,

- Zaniki mięśniowe,

- Drętwienie w obrębie kończyn dolnych,

- Zmiana stereotypu chodu.

Kręgozmyk występuje w różnych stopniach zaawansowania do oceny, którego stosuje się klasyfikacje Meyerdinga:

Stopień I – przesunięcie kręgów względem siebie mniejsze niż 25%

Stopień II – przesunięcie kręgów w granicach 25-50%

Stopień III – przesunięcie kręgów w granicach 50-75%

Stopień IV – przesunięcie kręgów powyżej 75%

Istnieje jeszcze termin zwany spondylolistezą całkowitą i do czynienia mamy z całkowitą utratą styczności kręgów.

W jaki sposób właściwie powstaje kręgozmyk?

Do zniekształcenia typowego dla kręgozmyku dochodzi w wyniku urazów lub różnego rodzaju procesów chorobowych. Rozróżniamy, zatem kilka typów kręgozmyków, między innymi

1. Kręgozmyk dysplastyczny - dotyczy nawet 20% wszystkich kręgozmyków (występuje najczęściej u dzieci i młodzieży) i spowodowany jest niedorozwojem połączeń w kręgosłupie, łuków kręgowych bądź stawów międzykręgowych.

2. Kręgozmyk węzinowy - istmiczny najczęściej występujący, którego przyczyną jest przerwanie łuku kręgowego w sąsiedztwie stawu międzykręgowego. Przyczyną może być pojedynczy uraz lub tak zwane złamanie przeciążeniowe. Na uszkodzenie węziny łuku kręgowego narażeni są sportowcy zajmujący się podnoszeniem ciężarów, akrobatyką czy grą w piłkę nożną.

3. Kręgozmyk zwyrodnieniowy (typowy dla ludzi starszych.) - Wynika z niestabilności połączenia kręgów w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa (zwyrodnieniowa choroba kręgosłupa).

4. Kręgozmyk urazowy – w tym przypadku do przemieszczenia (ześlizgu) dochodzi w obrębie kręgosłupa w wyniku złamania kręgosłupa.

5. Kręgozmyk patologiczny – występuje w przypadku takich zmian chorobowych, jak naciek nowotworowy lub proces zapalny niszczący łuk kręgowy w okolicy jego nasady.

Leczenie Kręgozmyku

Jak w każdym leczeniu schorzeń kręgosłupa tak i w przypadku kręgozmyków leczenie polega na bardzo dokładnym rozpoznaniu, które opiera się przynajmniej na zdjęciu radiologicznym kręgosłupa. W niektórych przypadkach zdecydowanie zalecane jest wykonanie rezonansu lub tomografii komputerowej.

W zależności id stopnia zaawansowania leczenie schorzenia może odbywać się metodą:

1. Zachowawczą - Kręgozmyk 1 i 2 stopnia,

2. Przez zabiegi małoinwazyjne – np. przezskórna stabilizacja transpedikularna,

3. Zabiegi operacyjne - spondylodeza kręgów, rekonstrukcja węziny, czy stabilizacja kręgów.

Wybór terapii zależeć będzie nie tylko od stopnia zaawansowania deformacji, ale również od wieku pacjenta, masy ciała i aktywności fizycznej.

Do grupy zachowawczego leczenia kwalifikują się jedynie osoby u których zdiagnozowano nie większe niż 50% przesunięcie kręgów nie wykazującymi postępu oraz nie wywołujące zaników mięśniowych czy niedowładów. Grupę tą reprezentują zdecydowanie dzieci i młodzież, a podstawą w leczenia są regularne ćwiczenia pozwalające wzmocnić mięśnie brzucha oraz mięśnie pośladków (mięsień gruszkowaty), nie zapominając przy tym o rozciąganiu przykurczonych mięśni. Dzięki tym ćwiczeniom koryguje się ustawienie miednicy, poprawia stabilność kręgosłupa, a także zmniejsza ryzyko przeciążeń kręgosłupa.

Celem nadrzędnym jest przywrócenie możliwie jak największej sprawności i wprowadzenie aktywności fizycznej, właściwych nawyków w wykonywaniu nawet najprostszych czynności w domu, pracy i w czasie spędzana czasu wolnego.

Leczenie przewlekłych dolegliwości związanych z kręgozmykami (zabiegi chirurgiczne) stosuje się u osób, u których dochodzi do zaburzeń neurologicznych czy niestabilności połączenia kręgów.

Do podstawowych zabiegów należy rekonstrukcja ubytku łuku kręgowego stosowana nawet u młodych osób z ześlizgiem 1 lub 2 stopnia, u których wada ograniczona jest do ubytku międzystawowego odcinka łuku kręgowego, ale nie wykazujących zaburzeń neurologicznych.

Repozycja kręgozmyku jest próbą poprawy ustawienia kręgów za pomocą przeznasadowemu wprowadzeniu śrub i za pomocą specjalnego instrumentarium częściowej repozycji. W przypadku kręgozmyków ze współistniejącymi zmianami zwyrodnieniowymi oprócz samej repozycji istotnym celem jest dokonanie dekompresji struktur nerwowych i zapewnienie stabilności segmentu. Stabilizacja odbywa się za pomocą śrub transpedikularnych i uzupełnieniu jej wszczepami międzytrzonowymi. Natomiast dekompresja polegać może na poszerzeniu otworów międzykręgowych lub usunięciu fragmentów stawów międzykręgowych. Jako, że narusza to segmentalną stabilność kręgosłupa kręgosłup ustabilizować można go np. wprowadzając w przestrzeń międzytrzonową tytanowych koszyczków wypełnionych wiórami kostnymi bądź ceramicznych implantów z korundu.

Zwężenie kanału kręgowego, czyli Stenoza jest chorobą odcinka kręgosłupa lędźwiowego, a jej objawy można nieraz pomylić z atakami rwy kulszowej. Dlatego postanowiliśmy nieco przybliżyć charakterystykę tego schorzenia. Stenoza ma na ogół charakter wrodzony (wynikający najczęściej ze stopniowego rozwoju zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa – starzenia się), ale pojawia się również na skutek nabytych urazów lub stanów zapalnych tkanek miękkich. W przypadku, kiedy przyczyną zwężenia są tkanki miękkie mówimy o elementach więzadłowych bądź oponie.

Dolegliwości i objawy

Dolegliwości występują w skutek zwężenie kanału, którym biegnie rdzeń kręgowy. Z tego też powodu dochodzi do ucisku odchodzących od niego nerwów, znajdujących się w tej okolicy naczyń krwionośnych i ataków przypominających symptomy rwy kulszowej. Oprócz tego na wskutek zwężenia kanału mogą rozwinąć się narośla kostne (tak zwane osteofity), może dojść do obniżenia wysokości krążków międzykręgowych, więzadła kręgosłupa mogą zesztywnieć, a krążek międzykręgowy może się uwypuklić bądź wypaść. Dolegliwości nasilają się przeważnie w trakcie chodzenia (dłuższy dystans), w czasie stania lub w trakcie schodzenia ze schodów.

Objawy w większości przypadków ustępują przy pochyleniu się do przodu (takie ustawienie zmniejsza efekt lordozy lędźwiowej i poszerza światło kanału kręgowego) lub podczas odpoczynku w pozycji leżącej.

Rozpoznanie stenozy

W celu potwierdzenia diagnozy lekarz ortopeda zaczyna od zebrania informacji od chorego na temat miejsca występowania bólów oraz sytuacji, w których objawy się nasilają bądź słabną. Następnym etapem jest wykonanie badań obrazowych RTG, badania za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI) lub tomografii komputerowej (CT). Ponieważ badania RTG mogą być nieco mniej dokładne wskazane są bardziej dokładne badania MRI.

Leczenie stenozy

W większości przypadków stenozę leczy się zachowawczo (odpoczynek, leki przeciwbólowe i fizykoterapia) ze względu na ryzyko łączące się z zabiegiem operacyjnym. Leczenie operacyjne jest ostatecznością i wskazane, gdy dolegliwości bólowe są bardzo nasilone. W przypadku leczenia zachowawczego naszym zdaniem największe znaczenie ma systematyczne wykonywanie specjalnych ćwiczeń pod okiem rehabilitanta.

Zabieg operacyjny polega na usunięciu struktur uciskających elementy naczyniowo-nerwowe. Możecie spotkać się z zabiegami typu laminektomia, facetektomia, foraminektomia, zastosowaniem implantów międzywyrostkowych lub stabilizacją międzytrzonową, typu "Cage".

Subskrybuj: Posty ( Atom )